ODROBINA KLASYKI: Germinal Emil Zola

Advertisements

Germinal to trzynasta powieść z dwudziestotomowej serii Les Rougon-Macquart Emila Zoli. Często uważana jest za arcydzieło i jedną z najważniejszych klasycznych powieści francuskich. Jest to bezkompromisowo surowa i realistyczna opowieść o strajku górników w północnej Francji mających miejsce w latach sześćdziesiątych XIX wieku.

Książka została opublikowana i przetłumaczona w ponad stu krajach, a ponadto stała się podstawą dla pięciu adaptacji filmowych i dwóch produkcji telewizyjnych.

Spis treści:

Trochę faktów

Fabuła

Główny bohater

Zamieszki

Kontekst historyczny

Trochę faktów

Germinal został napisany między kwietniem 1884 a styczniem 1885. Po raz pierwszy ukazał się w odcinkach między listopadem 1884 a lutym 1885 w czasopiśmie Gil Blas, a następnie w marcu 1885 opublikowany jako książka.

Tytuł (wymawiany [ʒɛʁminal]) odnosi się do nazwy miesiąca z francuskiego kalendarza republikańskiego, miesiąca wiosennego. Germen to łacińskie słowo oznaczające „nasienie”; powieść opisuje nadzieję na lepszą przyszłość, która niczym nasiona rozsiewa się w sercach i umysłach górników. Jak czytamy w końcowej części powieści: Pojawili się ludzie, czarna mściwa armia, kiełkująca powoli w bruzdach, rosnąca w kierunku zbiorów następnego stulecia, a ich kiełkowanie wkrótce przewróci ziemię.

Fabuła

Główną postacią powieści jest Étienne Lantier, będący wcześniej jednym z bohaterów występujących w W matni (L’Assommoir, 1877). Pierwotnie był on główną postacią w innej powieści Zoli pod tytułem Bestia ludzka (La Bête humaine, 1890). Młody imigrant przybywa do zapomnianego przez ludzi górniczego miasta Montsou w ponurej okolicy na dalekiej północy Francji, aby zarobić na życie jako górnik. Zwolniony z poprzedniej pracy na kolei za napaść na przełożonego, Étienne zaprzyjaźnia się z doświadczonym górnikiem Maheu, który znajduje go w miejscu, w którym może się zatrzymać, i zatrudnia go, do spychania wózków w dół szybu.

Główny bohater

Étienne jest przedstawiany jako pracowity idealista, ale także naiwny młody człowiek. Tutaj głos mają teorie genetyczne Zoli, ponieważ narrator przypuszcza, że Étienne odziedziczył po przodkach (Macquart) porywczą impulsywność i osobowości uzależnionego. Mogą one wybuchnąć pod wpływem alkoholu lub silnych pasji. Motywacje Étienne’a wydają się czytelnikowi jednak znacznie bardziej naturalne. Wyznaje on zasady socjalizmu. Czyta duże ilości literatury związanej z ruchem robotniczym i brata się z Souvarinem, rosyjskim anarchistą i emigrantem politycznym, który również przybył do Montsou, aby szukać życia w dołach. Zaprzyjaźnia się także z Rasseneurem, właścicielem pubu. Uproszczone rozumienie polityki socjalistycznej i jej wpływ na Étienne’a bardzo przypomina buntowniczkę Silvère z pierwszej powieści z cyklu, Pochodzenie rodziny Rougon-Macquartów(1871).

Zamieszki

W tym samym czasie Étienne zakochuje się w córce Maheu Catherine, która również pracowała przy spychaniu wózków w kopalniach. Chłopak zostaje wciągnięty w związek między nią a jej brutalnym kochankiem, Chavalem, prototypem postaci Buteau. Złożona plątanina losów górników rozgrywa się na tle głębokiej biedy i ucisku, a ich warunki pracy i życia wciąż pogarszają się. Ostatecznie, zepchnieci w biedę górnicy decydują się na strajk, a Étienne, obecnie, szanowany członek społeczności, uznawany za idealistę politycznego, zostaje liderem ruchu. Podczas gdy anarchista Souvarine namawia do gwałtownego działania, górnicy i ich rodziny wstrzymują się, jednak ich bieda staje się coraz bardziej widoczna. Wtedy dochodzi do zamieszek. Sceny te napisane zostały w sposób ukazujący ogromną przemoc wobec tłumu biedaków. Jednak z punktu widzenia literatury, są to jedne z najlepszych i najbardziej sugestywnych scen tłumu autorstwa powieściopisarza.

Uczestnicy zamieszek w końcu stają twarzą w twarz z policją i armią, która stłumi bunt w niezwykle brutalny sposób. Rozczarowani górnicy wracają do pracy obwiniając Étienne`a za niepowodzenie strajku. Następnie Souvarine sabotuje szyb wejściowy jednego z dołów Montsou, zatrzymując na dnie Étienne`a, Catherine i Chavala. Fragmenty opisujące długie oczekiwanie na ratunek należą do jednych z najlepszych scen Zoli.

Powieść dobiega końca.. Étienne zostaje uratowany i zwolniony. Decyduje się zamieszkać w Paryżu z Pluchartem, organizatorem Międzynarodówki.

Kontekst historyczny

Tytuł Germinal został zaczerpnięty od nazwy siódmego miesiąca wiosennego kalendarza rewolucji francuskiej i ma przywołać wyobrażenie kiełkowania, nowego wzrostu i płodności. Dlatego Zola kończy powieść nutą nadziei, która przez lata od pierwszej publikacji książki była inspiracją dla wszelkiego rodzaju socjalistycznych i reformistycznych działań:

W blasku słońca, w ten poranek nowego wzrostu, wieś rozbrzmiewała pieśnią, a jej brzuch nabrzmiewał czarną i mściwą armią ludzi, kiełkującą powoli w bruzdach, rosnącą w górę w gotowości na nadchodzące zbiory, aż do jednego. wkrótce ich dojrzewanie otworzy całą ziemię.

Po śmierci Zoli powieść została uznana za jego niekwestionowane arcydzieło. Dowodzi tego chociażby fakt, że na pogrzebie autora zebrały się tłumy robotników, wiwatujących okrzykami „Germinal! Germinal!”. Od tego czasu książka stała się symbolem spraw robotniczych i do dziś utrzymuje szczególne miejsce w folklorze francuskich miast górniczych.

Zola był zawsze bardzo dumny z napisania Germinal i zawsze chętnie bronił jego trafności przed oskarżeniami o hiperbolę i przesadę (ze strony konserwatystów) lub zniesławienie klasy robotniczej (ze strony socjalistów). Jego badania były zazwyczaj dokładne, zwłaszcza w tych częściach, które obejmowały długie wizyty obserwacyjne w północnych francuskich miastach górniczych w 1884 roku. Chodzi tutaj na przykład o: obserwowanie następstw strajku górników w Anzin lub faktyczne zejście do czynnej kopalni węgla w Denain. To ostatnie spowodowało, że sceny w kopalni są szczególnie żywe i zapadające w pamięć.

Przeczytaj także:

Chata wuja Toma

Nędznicy Victor Hugo

Odrobina klasyki: Pani Bovary Gustaw Flaubert

Tom Wolfe opisał jeden incydent z badań Zoli:

W 1884 roku Zola zszedł do kopalni w Anzinie, aby sporządzić dokumentację tego, co miało stać się powieścią Germinal. Udając sekretarza członka Francuskiej Izby Deputowanych, schodził do dołów ubrany w swoje miejskie ubrania, surdut, wysoki sztywny kołnierz i wysoki sztywny kapelusz. Miał przy sobie notatnik i długopis. Pewnego dnia Zola i górnicy, którzy służyli jako jego przewodnicy, znajdowali się 150 stóp pod ziemią, kiedy Zola zauważył ogromnego konia pociągowego, Percherona, ciągnącego przez tunel sanie wypełnione węglem. Zola zapytał: „Jak codziennie wprowadzasz to zwierzę do kopalni i wychodzisz z niej?” Początkowo górnicy myśleli, że żartuje. Wtedy zdali sobie sprawę, że mówi poważnie, i jeden z nich powiedział: „Panie Zola, nie rozumie pan? Ten koń zjeżdża tu raz, kiedy jest źrebakiem i rośnie tutaj na dole. Po roku lub dwóch ślepnie z powodu braku światła. Wozi węgiel do czasu aż nie może go już ciągnąć, a potem umiera tutaj.

Germinal jest obecnie najlepiej sprzedającą się powieścią Zoli, zarówno we Francji, jak i na całym świecie.

Pozdrawiam,

Ania

P.S. Napisz, co sądzisz o tej recenzji!

A po codzienną dawkę książek zapraszam na mój Instagram Subiektywna Lista Lektur  (klik) oraz Facebook (klik) oraz na Instagram KSIĄŻKI MAŁO ZNANE

Bądź na bieżąco z wpisami na tym blogu!

Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żaden wpis.